Bilirubin Hangi Hastalığın Belirtisidir?
Bir sabah, kahvemi yudumlarken birden aklıma geldi: Bilirubin neydi, ne işe yarıyordu? Sağlık konusunda bilgim fena değildir ama işte, bu tür “birbirinden garip” terimler konusunda her zaman biraz temkinli oluyorum. Bu kadar bilinçli ve bilgi dolu bir insanın bile bazen “Hadi ya, o neydi?” diye düşündüğü anlar oluyor. Ne de olsa bazen kafamıza takılan şeyler, sadece bizi değil, dünyayı da ciddi şekilde etkileyebilir (ya da etkileyemez ama biz yine de takılmaya devam ederiz).
Bilirubin… Hmm… Kulağa hep “Bir doktorun hastalarına göz ucuyla söylediği ve kimsenin tam olarak anlamadığı” bir terim gibi geliyor. Ama derinlemesine araştırmaya karar verdim. Sonuçta bir konuda bilgi sahibi olmak, bazen beynimize yerleşen gereksiz bilgi kirliliğini temizler, değil mi?
Bilirubin Nedir?
Bilirubin, aslında vücutta kırmızı kan hücrelerinin parçalanması sonucu ortaya çıkan sarı renkli bir madde. Evet, doğru duydunuz. Vücudumuzda kırmızı kan hücreleri öldü ve bu da sarı bir madde üretti. Ama neden? Vücutta her şeyin bir amacı var, değil mi? Ya da öyle olmalı. İşte bilirubin de bu parçalanma sürecinin bir yan ürünü olarak ortaya çıkıyor ve karaciğer tarafından işleniyor.
Şimdi karaciğerin işini çok da bilmeyen biri olarak, o organın “temizlikçi” görevini yerine getirdiğini düşünebiliriz. Hani sokakta gördüğümüz o temizleyiciler var ya, sabahları mahalledeki çöp kutularını düzenlerler; işte karaciğer de böyle bir şey. Ama bu temizlik bazen karışabiliyor ve bilirubin vücutta birikmeye başlayabiliyor. Bunun sonucunda ise sarılık gibi hastalıklar meydana geliyor.
Bilirubin Birikmesi Hangi Hastalıkların Belirtisidir?
Bilirubin seviyesinin vücutta artması, karaciğerin düzgün çalışmadığının bir göstergesi olabilir. Yani, aslında bu, karaciğerin birazcık “isyan” etme hali gibi. Gündelik hayatta işler yolunda gitmediğinde, insan da biraz isyan etmez mi? Yani, bugün için kaç çamaşır makinesi döndü, kaç kez telefonum çaldı, kaç tane yeni mesaj aldım diye düşünüp bir de “Bilirubin” nedir diye kafa patlatmak zor.
Evet, bilirubin yüksekliği aslında birkaç hastalığın belirtisi olabilir. Hadi gelin, birlikte bakalım:
Sarılık
Bilirubinin en belirgin hastalık belirtisi olduğu durum şüphesiz sarılıktır. Sarılık, cildin ve göz beyazlarının sararmasına neden olur. Bu, bilirubinin vücutta birikmesinin bir sonucudur. Bu durumu gördüğümde, hep şöyle düşünüyorum: “Ya, o kadar çalışıyorum, tek çaba harcamam gereken şey bu kadar basit bir renk değişimi mi olmalı?” Ama tabii ki vücudun birikmiş pislikleri temizleme şekli çok daha karmaşık.
Hepatit
Bilirubinin yüksek olması, aynı zamanda karaciğerin enfeksiyon kapması nedeniyle de olabilir. Hepatit, karaciğerin iltihaplanmasıyla ortaya çıkar. Hepatit deyince de aklıma, her zaman çok ciddiye alınmayan o iş yerindeki “tartışmalar” gelir. Hepatit, bir çeşit “baskın” yapıyor gibi; vücuda gizlice sızıyor, ama hiç kimse fark etmiyor. Tıpkı ofiste herkesin birbirine gülümsediği ama altında kötü niyetlerin olduğu o sabahlar gibi.
Gilbert Sendromu
Bu hastalık, aslında bilirubinin vücutta birikmesinin genetik bir sonucu olabilir. Yani, bir tür aile mirası gibi. Hani bazen dedemizden ya da babamızdan kalan “genetik” özellikler, vücudumuzda gizli bir şekilde kendini gösterir ya işte, Gilbert sendromu da tam olarak böyle bir şey. Şaka yapmıyorum, hepimizin içinde bir “miras” barındırıyor olabiliriz. Ya da belki sadece beynimiz, bu tür sağlık bilgilerini dolaylı yoldan miras almış olabilir.
Bilirubin Yüksekliği: Günlük Hayattan Bir Örnek
Bilirubin yüksekliği konusuna daha yakından bakacak olursak, her şeyin aslında hayatın içinde bir karşılığı olduğunu görebiliriz. İşyerinde, mesela, herkesin birbirine karşı iyi davrandığı ama arka planda gizli bir kavga olduğu durumlar vardır. Vücutta bilirubin birikmesi de işte o gizli kavga gibi. Karaciğerin bir köşede “artık yeter” dediğini düşünün. Hani bazen insanlar da “Yeter be!” diye bağırmak ister ama söyleyemezler, tam da öyle bir şey.
Geçen gün, arkadaşlarla oturuyordum. Bir arkadaşım sürekli “Bugün çok halsizim, gözlerim sarardı,” diyordu. O an gözlerinin sarardığını fark ettim. Hemen şaka yapmaya başladım: “Vallahi Bilirubin seviyen mi yüksek yoksa? Gözlerindeki sarılığa bakıyorum da, bir sorun olabilir.” Tabii ki bu şaka, biraz fazla derine inmiş oldu, ama bazen çok fazla bilgi de insanı bu hale getirebiliyor. Bir şeyin anlamını o kadar araştırıyorsun ki, en basit durumu bile kompleksleştiriyorsun. Ama şunu fark ettim, herkesin bir şekilde “hastalık” ya da “vücut sorunu” yaşaması, aslında hepimizde benzer bir içsel gerginliği yaratıyor.
Sonuç: Bilirubin Hangi Hastalığın Belirtisidir?
Sonuç olarak, bilirubin aslında vücudumuzun “temizlikçisi” gibi çalışıyor ama bazen işler karışabiliyor. Sarılık, hepatit, Gilbert sendromu gibi durumların belirtisi olabiliyor. Hayatta da bazen işler tıpkı böyle: Birkaç küçük şey birikiyor, sonra bir anda her şey sararıyor. Hangi hastalığın belirtisi olduğuna gelince, eğer bilirubin seviyeniz yükselirse, bir doktora görünmek elbette en akıllıca adım olacaktır. Çünkü vücudunuz “birikim” yapıyorsa, bu gerçekten dikkate alınması gereken bir durumdur.
Ama şunu da unutmayın, sağlıkla ilgili her şeyin biraz mizahi bir tarafı da vardır. İyi gülmeler, sağlıklı kalmanın bir parçası olabilir. Ve tabii, “Bilirubin nedir?” gibi sorular, aslında hayatın içinde karşımıza çıkan gizli sinyaller olabilir. Biraz eğlenmek, biraz da öğrenmek… Bu yazıyı okuduysanız, sanırım işinize yaramıştır!